Bądź zawsze na bieżąco
Zarejestruj się na newsletter
  • Aktualności
    • Najnowsze informacje z rynku IT dla sektora przemysłowego i nie tylko... Interesujące wydarzenia, ciekawostki z branży. Relacje z konferencji, reportaże z targów
  • Temat miesiąca
    • Artykuł przekrojowy dotyczący najważniejszych wydarzeń miesiąca, potrzeb sektora przemysłowego lub przeznaczonej dla niego oferty IT
  • Analizy
    • Badania rynku
    • Prezentacja wyników badań niezależnych firm badawczo-analitycznych dotyczących rynku światowego, europejskiego oraz polskiego
    • Raporty ITapp
    • Zestawienie oferty sektora przemysłowego na podstawie danych pochodzących z ankiet wysłanych do producentów/dostawców rozwiązań IT w Polsce
  • Polemiki
    • Rozmowa
    • Wywiady z liderami rynku IT na temat strategii działania ich firm, planów na przyszłość, rozwoju oferty dla sektora przemysłowego
    • Okiem eksperta
    • Opinie na temat kondycji sektora przemysłowego i branży IT, trendów i kierunków rozwoju oferty IT
    • Felieton
    • O rynku IT pół żartem, pół serio...
  • Trendy
  • Aplikacje
    • ERP
    • Zarządzanie przedsiębiorstwem i jego poszczególnymi działami
    • BA/BI
    • Zbieranie i zarządzanie danymi oraz analizowanie i dystrybuowanie informacji
    • MES
    • Śledzenie oraz nadzorowanie produkcji i przepływu materiałów
    • PLM
    • Zarządzanie cyklem życia produktu
    • CRM
    • Zarządzanie kontaktami z klientem
  • Sprzęt IT
    • Nowinki techniczne przydatne na hali produkcyjnej i w… gabinetach zarządu
  • Wdrożenia
    • Implementacje
    • Informacje o zawartych kontraktach, zakończonych wdrożeniach
    • Case study
    • Ocena implementacji rozwiązania IT okiem bezpośredniego użytkownika, wdrażającego, dostawcy systemu
  • Potrzeby branży
    • Specjalistyczne rozwiązania
    • Prezentacja oferty IT uwzględniającej specyfikę przedsiębiorstw przemysłowych działających w różnych branżach
    • Green IT
    • Rozwiązania przyjazne dla środowiska, obniżanie zużycia energii, recykling
  • Redakcja

IT w sukurs energetyce

Analitycy i eksperci rynku są zgodni: bez odpowiednich narzędzi IT nie da się funkcjonować w sektorze energetyki.

Elżbieta Jaworska

W opublikowanym w styczniu 2015 r. raporcie „Polska 2025 – Nowy motor wzrostu w Europie” analitycy firmy McKinsey & Company przedstawiają dwa scenariusze rozwoju Polski na najbliższą dekadę. W „scenariuszu kontynuacji” polska gospodarka rozwija się w tempie zbliżonym do obecnego, natomiast w „scenariuszu aspiracyjnym” rozwój jest dwukrotnie szybszy niż obecnie i najszybszy w całej Unii Europejskiej. W drugim scenariuszu Polska nadrabia dystans do gospodarek starej unii dzięki zwiększeniu efektywności w takich sektorach, jak energetyka czy produkcja przemysłowa oraz dynamicznie rozwija się w obszarach zaawansowanych usług dla biznesu i cyfryzacji, osiągając w 2025 r. poziom Hiszpanii, Portugalii czy Włoch pod względem PKB per capita.

Według analityków „scenariusz aspiracyjny” jest konieczny, by Polska mogła stać się ważnym europejskim graczem, efektywnie konkurującym na globalnym rynku. Realizacja scenariusza nie będzie jednak łatwa, bo wymaga konsensusu, długofalowej wizji oraz rygorystycznie przestrzeganego planu wprowadzenia jej w życie.

Sprostać wyzwaniom

Polska to szósty pod względem wielkości rynek energii elektrycznej w UE, biorąc pod uwagę wielkość produkcji brutto, która w 2013 r. wynosiła 163 TWh (wg URE), co odpowiada niemal jednej czwartej produkcji Niemiec, największego rynku energii w Europie. Na polski sektor energetyczny przypada około 4% wartości dodanej brutto generowanej w całej gospodarce (21 mld euro według parytetu siły nabywczej w 2012 r.), natomiast tylko 1% zatrudnienia (164 tys.). Energetyka odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu konkurencyjności całej polskiej gospodarki ze względu na rosnące znaczenie kosztów energii elektrycznej w usługach i produkcji przemysłowej. Popyt na energię w ciągu ostatniej dekady wzrastał o ok. 2% rocznie (jedynie w 2013 r. był nieco niższy – 0,6%).

Przed polskim sektorem energetycznym stoją duże wyzwania w zakresie inwestycji. Do głównych potrzeb zalicza się odnowienie podstawowych aktywów wytwórczych, rozwój odnawialnych źródeł energii oraz wymianę sieci. Aby z powodzeniem zrealizować program inwestycyjny, sektor energetyczny musi wprowadzić kilka kluczowych inicjatyw, np. poprawę efektywności operacyjnej w obrębie całego łańcucha wartości (wytwarzania, dystrybucji i sprzedaży energii), skrócenie czasu potrzebnego na podłączenie nowych odbiorców poprzez wyeliminowanie zbędnych czynności (metodologia lean) i optymalizację procesów.

Poprawa efektywności operacyjnej możliwa jest dzięki zastosowaniu nowych rozwiązań w organizacji pracy, w tym m.in. technologii IT służących do podniesienia wydajności brygad terenowych, skrócenia czasu reakcji na awarie i umożliwiających dynamiczne przydzielanie zadań pracownikom oraz zwiększenie ich elastyczności. To ogromne pole do działania IT.

IT dla energetyki

Na rynku istnieje wiele rozwiązań IT wspomagających pracę przedsiębiorstw energetycznych, m.in. narzędzia do zarządzania popytem i rozproszonymi źródłami energii, systemy bilansowania i nadzoru wytwarzania energii, mobilne aplikacje do zarządzania brygadami pogotowia energetycznego, systemy do monitorowania zdarzeń sieciowych, rozwiązania do zarządzania majątkiem sieciowym i utrzymaniem ruchu (remonty). Korzyści z ich stosowania? Analiza przyczyny zaistniałych incydentów, optymalizacja działania operacyjnego, obniżenie kosztów posiadania infrastruktury oraz produkcji.

Do sektora energetyki wkraczają też rozwiązania znane wcześniej na innych rynkach, np. w telekomunikacji – mechanizmy analizy klientów, scenariuszy odejść oraz pozyskiwania nowych klientów. Z kolei badanie danych zebranych o odbiorcach energii umożliwia prognozowanie i wyznaczanie trendów, co ułatwia dostosowanie oferty do potrzeb odbiorcy – bez perturbacji związanych z niedoborem prądu czy z niepotrzebną nadprodukcją.

Sektor energetyki coraz częściej sięga także po systemy Business Intelligence – kompleksowe platformy wspierające m.in. planowanie, prognozowanie i rozliczanie sprzedaży. BI służą do wyciągania wiedzy biznesowej z Big Data, wspomagają optymalizację działania, szybsze podejmowanie decyzji biznesowych. Są też podstawowym narzędziem budowania wartości. Źródłem danych może być dowolny system cyfrowy (SCADA – Supervisory Control and Data Acquisition, DCS – Distributed Control System, programowalne sterowniki PLC – Programmable Logic Controller, inteligentne przetworniki, systemy laboratoryjne, stacje pogodowe). A w dobie Internetu Rzeczy bez narzędzi BI trudno sobie wyobrazić skuteczne działanie.

Internet Rzeczy

Z opublikowanych w maju 2015 r. wyników badań Cisco (przeprowadzonych podczas Forum Cisco, marzec 2015) wynika, że pozytywny wpływ Internetu Rzeczy (Internet of Things) i Internetu Wszechrzeczy (Internet of Everything – połączenie nie tylko przedmiotów, ale także ludzi, danych i procesów) na biznes już teraz jest odczuwalny globalnie w takich branżach, jak produkcja przemysłowa, energetyka, transport/logistyka i handel detaliczny.

Według Cisco Internet Rzeczy będzie odgrywał kluczową rolę w realizacji wspomnianego wcześniej „scenariusza aspiracyjnego” McKinsey & Company. Aby tak się stało, potrzebny jest rozwój i wdrażanie technologii, które z jednej strony zapewnią łączenie elementów fizycznego świata, a z drugiej umożliwią biznesowe wykorzystanie ogromnej ilości generowanych w ten sposób danych. Dotyczy to całej gospodarki, w tym sektorów niekojarzonych tradycyjnie z nowoczesnymi technologiami, jak górnictwo czy energetyka.

Trendami, które zdaniem ankietowanych przez Cisco specjalistów i menedżerów IT będą najistotniejsze dla ich firmowych strategii w obszarze Internetu Rzeczy będą: mobilność (42%), cloud computing (35%) i big data (31%). Ponadto ankietowani zwracali uwagę na konieczność zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa rozwiązań tworzących Internet Rzeczy (41%).

Smart grid, smart metering

W trend IoT wpisuje się smart metering (inteligentne systemy pomiarowe, nazywane również licznikami XXI w.), kompleksowy system IT obejmujący elektroniczne liczniki energii elektrycznej (do zdalnego odczytu), całą infrastrukturę telekomunikacyjną oraz centralny system zarządzający z bazą danych. W jego skład wchodzą AMI (Advanced Metering Infrastructure) – zaawansowana struktura pomiarowa oraz MDM (Meter Data Management) –oprogramowanie do zarządzania danymi pomiarowymi.

Dzięki wdrożeniu smart metering odbiorca końcowy może liczyć na: ograniczenie podwyżek cen energii elektrycznej, uproszczenie procedur zmiany sprzedawcy energii, wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego (m.in. poprawę jakości dostaw energii i jakości parametrów energii), ograniczenie zużycia energii (doświadczenia z krajów UE – wzrost efektywności energetycznej na poziomie 6–10%).

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie efektywności energetycznej (2012/27/UE) uznaje rozwój sieci elektroenergetycznej wyposażonej w inteligentne opomiarowanie za jeden ze sposobów zwiększenia efektywności energetycznej w UE. Krajem najbardziej zaawansowanym w Europie pod względem wdrożenia ISE są Włochy, proces rozpoczęto już w 2001 r. Do pionierów należy również Szwecja. Dyrektywy unijne nakładają na Polskę obowiązek wyposażenia w inteligentne liczniki co najmniej 80% konsumentów energii do 2020 r.

Co niesie przyszłość?

Dla przedsiębiorstw dystrybucyjnych ważne są m.in. systemy paszportyzacji bazujące na informacjach pochodzących np. z systemów GIS. Mając zinwentaryzowany majątek sieciowy, można planować rozwój sieci za pomocą symulacji. Nie ponosi się wtedy ryzyka inwestycyjnego, gdyż wariantowanie przebiegów, obciążalności oraz wielkości nowych elementów sieci odbywa się wirtualnie, ze wsparciem metod analitycznych.

Kolejny ważny aspekt stanowi bezpieczeństwo danych, szczególnie ważne w przypadku liczników energii elektrycznej, gdzie na niebezpieczeństwo narażone są centra danych, linie przesyłowe, a pośrednio także odbiorcy energii. Dlatego tak ważne jest wprowadzenie odpowiedniej polityki bezpieczeństwa popartej odpowiednimi działaniami związanymi z ochroną danych. Tu także mogą pomóc systemy IT.

Artykuł został opublikowany w Business Magazine Manager, czerwiec 2015

Przykładowe funkcje realizowane przez IT w energetyce
– Zarządzanie zasobami przedsiębiorstwa (planowanie, rozliczanie działań związanych z eksploatacją, inwestycjami, remontami)
– Współpraca z systemami opomiarowania, GIS, dyspozytorskimi, billingowymi
– Analiza kosztów wytwarzania, dystrybucji, obrotu
– Elektroniczna wymiana danych pomiędzy centralą a oddziałami
– Zarządzanie odzieżą roboczą i wyposażeniem pracowników
– Wspomaganie eksploatacji sieci elektroenergetycznej
– Wyznaczanie elementów przeciążonych, niedociążonych i z niedotrzymanym napięciem
– Typowanie potencjalnych miejsc występowania NPEE (nielegalnego poboru energii elektrycznej)
– Wspomaganie optymalizacji pracy i rozwoju sieci
– Optymalizacja punktów podziału w sieci elektroenergetycznej
– Analiza i wizualizacja zgromadzonych danych pomiarowych

Temat miesiąca

Nie ma dla nas rzeczy niemożliwych

Z Piotrem Rojkiem, prezesem zarządu DSR, o strategii rozwoju firmy i przyszłości rozwiązań dla sektora produkcji rozmawia Elżbieta Jaworska

Raport

Handel detaliczny 2.0: dziś i jutro
Handel jest liderem w wykorzystywaniu nowych technologii, które mogą pomóc w ustalaniu optymalnej ceny produktu oraz promocji we wszystkich możliwych kanałach sprzedaży

KalendariumKonferencje, targi, seminaria

7 czerwca 2017 r.

Automatyzacja i systemy sterowania

Bezpłatna konferencja poświęcona zagadnieniom automatyzacji, która w dobie ciągle rosnącej złożoności procesów technologicznych stała się elementarną częścią optymalizacji produkcji. To bardzo złożona i niezwykle szybko rozwijająca się dziedzina.

8 czerwca 2017 r.

Niezawodność i Utrzymanie Ruchu w produkcji

Wydarzenie skierowane do osób, które chcą pogłębić wiedzę z zakresu dobrych praktyk inżynierskich i produkcyjnych w działach produkcji oraz Utrzymania Ruchu. Poprowadzą je praktycy, którzy w wielu firmach wdrożyli rentowne oraz skuteczne rozwiązania UR.

12–13 czerwca 2017 r.

III Forum IBS Poland

Interesujące prelekcje, merytoryczne dyskusje, studia przypadków, uznani eksperci i praktycy z bogatym doświadczeniem prezentujący nowe koncepcje w przemyśle. Innowacyjne i nowe rozwiązania IT to klucz do osiągnięcia wzrostów w przemyśle.

22 czerwca 2017 r.

Produkcja Made in Poland na drodze do Przemysłu 4.0

Cykl bezpłatnych webinariów poświęconych najlepszym praktykom polskich firm produkcyjnych, które mają za sobą pierwsze kroki na drodze do realizacji idei Przemysłu 4.0, dla których rewolucja w cyfryzacji i automatyzacji procesów logistyczno-produkcyjnych staje się rzeczywistością.